कृष्ण केसी, २०८२ चैत्र ८
बाँके – गाउँको माटोमा पसिना बगाउने हातहरू अब केवल जीविकोपार्जनका लागि मात्र होइन, समृद्ध भविष्य निर्माणका लागि पनि अघि बढिरहेका छन्। यही परिवर्तनको सार बोकेको छ अष्टम साना किसान कृषि सहकारी संस्था लिमिटेडद्वारा सञ्चालन गरिएको “एक घर–एक साना किसान” अभियानले, जसले अहिले बाँके जिल्लामा कृषि रूपान्तरण र ग्रामीण समृद्धिको नयाँ लहर सिर्जना गरिरहेको छ।
“साना किसानको समृद्धि, कृषिको रूपान्तरण र उद्यमशीलताको विकास” भन्ने दूरदर्शी नारासहित सुरु गरिएको यो अभियान कुनै सामान्य कार्यक्रम होइन-यो त गाउँगाउँमा आशा, अवसर र आत्मनिर्भरता जगाउने सशक्त आन्दोलन बन्दै गएको छ। विशेषगरी आर्थिक रूपमा पछाडि परेका, दलित, एकल महिला तथा सीमान्तकृत समुदायलाई केन्द्रमा राखेर सञ्चालन गरिएको यो अभियानले समावेशी विकासको ज्वलन्त उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।
ढकेरी सेवा केन्द्रबाट औपचारिक रूपमा शुभारम्भ गरिएको यस अभियानले “हरेक घरमा साना किसान, हरेक हातमा रोजगारी” भन्ने सोचलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गरिरहेको छ। यहाँ किसानहरू केवल सदस्य बन्ने होइनन्- उनीहरू उत्पादनदेखि बजारसम्मको सम्पूर्ण मूल्य शृंखलामा सक्रिय सहभागी बन्दै गएका छन्।
संस्थाले किसानका उत्पादनलाई उचित मूल्यमा खरिद गर्ने र आफ्नै राइस मिलमार्फत प्रशोधन गरी गुणस्तरीय चामलका रूपमा बजारमा पुर्याउने कार्यले स्थानीय उत्पादनको मूल्य अभिवृद्धि गरेको छ। विशेषगरी साना र भूमिहीन किसानका लागि यो पहल जीवन परिवर्तनको अवसर सावित भएको छ। अब उनीहरूको उत्पादन बिचौलियाको भर पर्नु परेको छैन- उनीहरूको मेहनतले उचित मूल्य पाउन थालेको छ।
यससँगै, कृषि उद्यमलाई प्रवर्द्धन गर्न संस्थाले सरल र सहुलियतपूर्ण कर्जाको सुविधा उपलब्ध गराउँदै आएको छ। आधुनिक कृषि प्रविधि, गुणस्तरीय मल-बीउ, आवश्यक उपकरण र तालिममार्फत किसानहरूलाई सक्षम र आत्मनिर्भर बनाउने प्रयास निरन्तर भइरहेको छ। सीप विकास र चेतनामूलक कार्यक्रमहरूले ग्रामीण समाजमा नयाँ ऊर्जा थपेका छन्।
हालसम्म बाँके जिल्लाभर फैलिएको यस संस्थामा करिब १७,६०० सदस्य आबद्ध भइसकेका छन् भने करिब ३ अर्ब रुपैयाँ बराबरको कारोबारले संस्थाको मजबुत आधार र विश्वासलाई झल्काउँछ। यो केवल तथ्यांक होइन- यो विश्वास, परिश्रम र सफलताको कथा हो।
ढकेरी सेवा केन्द्रका संयोजक कर्णबहादुर खड्काले २०४५ सालदेखि संस्थासँग जोडिएको अनुभव सुनाउँदै अहिलेको उपलब्धिलाई ऐतिहासिक भन्दै खुशी व्यक्त गरे। “साना किसानको जीवनस्तर उकास्न यो अभियानले दीर्घकालीन प्रभाव पार्नेछ,” उनले भने। आगामी आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा यो कार्यक्रम सबै सेवा केन्द्रमा विस्तार गर्ने लक्ष्यले अभियानलाई अझ व्यापक बनाउने तयारी भइरहेको छ।
संस्थाले घरदैलो अभियानलाई विशेष प्राथमिकता दिएको छ। चोक, चौतारा, पाटीपौवा र सार्वजनिक स्थलहरूमा पुगेर स्थानीयसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्दै अभियानको उद्देश्य र महत्वबारे जानकारी गराइँदैछ। यसले समुदायमा सहभागिता, अपनत्व र विश्वासको भावना थप सुदृढ बनाएको छ।
आज “एक घर–एक साना किसान” अभियान केवल कृषि कार्यक्रमको सीमामा सीमित छैन-यो सामाजिक र आर्थिक रूपान्तरणको सशक्त आधारशिला बन्दै गएको छ। सहकारीको माध्यमबाट उत्पादन, उद्यमशीलता र समावेशीतालाई एकैसाथ अघि बढाउँदै अष्टम साना किसानले बाँकेमा समृद्धिको नयाँ बाटो कोरेको छ।
यो अभियानले देखाएको मार्ग केवल बाँकेमै सीमित रहने छैन-यसले देशभरका ग्रामीण भेगका लागि प्रेरणादायी मोडेल बन्ने स्पष्ट संकेत दिएको छ। जहाँ हरेक घरमा किसान हुनेछ, त्यहाँ अभाव होइन, सम्भावनाको कथा लेखिनेछ।
