हेमा भट्ट, चैत १९
कञ्चनपुर — सुदूरपश्चिमको कञ्चनपुर जिल्लास्थित कृष्णपुर नगरपालिका–७ शान्तिपुरमा रहेको कञ्चन माध्यमिक विद्यालयले पछिल्लो समय शिक्षा क्षेत्रमा एक प्रेरणादायी उदाहरण प्रस्तुत गर्दै गुणस्तरीय शिक्षातर्फ सशक्त कदम अघि बढाएको छ। विशेषगरी, एसइई परीक्षालाई लक्षित गरी सञ्चालन गरिएको व्यवस्थित रात्रीकालीन तथा दिवाकालीन छात्रावास व्यवस्थापनले विद्यालयको शैक्षिक वातावरणलाई नयाँ उचाइमा पुर्याएको छ।
विद्यालयले कक्षा १० का ३१ जना विद्यार्थीलाई समेटेर विगत तीन वर्षदेखि निरन्तर रूपमा छात्रावास सञ्चालन गर्दै आएको छ। यो अभ्यास कञ्चनपुरमै पहिलोपटक लागू गरिएको मानिन्छ, जसले अन्य विद्यालयहरूलाई पनि नविन सोच र कार्यान्वयनतर्फ प्रेरित गरेको छ। ग्रामीण परिवेशमा सीमित स्रोतसाधनका बीच यस्तो योजनाको सफल कार्यान्वयन हुनु आफैंमा उदाहरणीय उपलब्धि हो।
हाल २०८२ सालको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसइई) सुरु भइसकेको छ। परीक्षा तयारीलाई प्रभावकारी बनाउन विद्यालयले फागुन १ गतेदेखि नै विद्यार्थीहरूलाई छात्रावासमा राखेर विशेष कक्षा सञ्चालन गरेको थियो। सुरुका दिनहरूमा केही व्यवस्थापकीय चुनौतीहरू देखिए पनि अहिले छात्रावास पूर्ण रूपमा व्यवस्थित, सुरक्षित र अध्ययनमैत्री वातावरणमा रूपान्तरण भइसकेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक कर्मराज चौधरीले जानकारी दिएका छन्।
छात्रावासमा बस्ने विद्यार्थीहरूले समूहगत अध्ययन, छलफल र शिक्षकसँग प्रत्यक्ष मार्गदर्शन पाउने अवसरलाई अत्यन्त उपयोगी मानेका छन्। उनीहरूका अनुसार यस्तो वातावरणले पढाइप्रतिको रुचि बढाएको मात्र होइन, आत्मविश्वास पनि उच्च बनाएको छ। “हामी अब परीक्षा दिन अझ तयार महसुस गरिरहेका छौँ,” एक विद्यार्थीले उत्साह व्यक्त गरे।
विद्यालयले यसअघि कक्षा ८ का विद्यार्थीहरूलाई पनि यस्तै किसिमको छात्रावास व्यवस्थापनमार्फत तयारी गराएको थियो, जसको परिणाम अत्यन्त सकारात्मक देखिएको छ। गत वर्ष एसइई तथा कक्षा ८ दुवै तहमा विद्यालयले कृष्णपुर नगरपालिकाभित्र दोस्रो स्थान हासिल गर्नु यसै प्रयासको प्रत्यक्ष उपलब्धि हो।
विद्यार्थीहरूको सुरक्षा र अनुशासनलाई केन्द्रमा राख्दै शिक्षकहरू पालैपालो छात्रावासमै बस्ने व्यवस्था मिलाइएको छ। यसले विद्यार्थीलाई अभिभावकसरह संरक्षण र मार्गदर्शन प्रदान गरेको छ। नियमित निगरानी, समयमै भोजन, विश्राम र अध्ययन तालिकाको कडाइका साथ पालना गरिँदा छात्रावास अनुशासित र प्रभावकारी बनेको छ।
यस अभियानलाई स्थानीय सरकारको पनि बलियो साथ प्राप्त भएको छ। कृष्णपुर नगरपालिकाका नगर प्रमुखले विद्यालयको निरन्तर अनुगमन गर्दै आवश्यक सुझाव र हौसला प्रदान गर्दै आएका छन्। नगरपालिकाबाट खाजा–नास्ता लगायत आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराइनुले विद्यार्थीहरूलाई थप सहज वातावरणमा अध्ययन गर्न सहयोग पुगेको छ।
नगर प्रमुखले विद्यार्थीहरूलाई अनुशासन, मेहनत र आत्मविश्वासका साथ परीक्षामा सहभागी हुन प्रेरित गर्दै छात्रावास व्यवस्थापनलाई अझ सुरक्षित र प्रभावकारी बनाउन विद्यालय प्रशासनलाई निर्देशन समेत दिएका छन्। यसले विद्यालय र स्थानीय तहबीचको सहकार्यलाई थप मजबुत बनाएको छ।
विद्यालय प्रशासनले “चुनौतीहरूलाई अवसरका रूपमा लिँदै अघि बढ्ने” प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ। सीमित स्रोतका बाबजुद पनि गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्ने लक्ष्यमा कुनै सम्झौता नगर्ने विद्यालयको अठोट स्पष्ट देखिन्छ।
समग्रमा, कञ्चन माध्यमिक विद्यालयको यो पहल केवल एउटा शैक्षिक कार्यक्रम मात्र नभई सामूहिक प्रयास, दूरदर्शी सोच र जिम्मेवार नेतृत्वको सफल उदाहरण हो। छात्रावास व्यवस्थापनजस्तो नवीन अभ्यासमार्फत विद्यालयले देखाएको मार्गले शिक्षा क्षेत्रमा सकारात्मक परिवर्तन सम्भव छ भन्ने बलियो सन्देश दिएको छ।
यसले भविष्यमा कञ्चनपुर मात्र नभई देशभरिका विद्यालयहरूलाई गुणस्तरीय शिक्षाका लागि नयाँ सोच र अभ्यास अपनाउन प्रेरित गर्ने विश्वास लिइएको छ।
