धनगढी, वैशाख ०९ — सुदूरपश्चिमको तराई क्षेत्रमा बसोबास गर्ने थारु समुदायको मौलिक संस्कृति, परम्परा र सामुदायिक एकतालाई जीवन्त राख्ने उद्देश्यसहित कैलालीको कैलारी गाउँपालिका–८ लोहारपुरमा “छैटौं निसर्ग हस्पिटल बड्का भजहर कप” आयोजना हुने भएको छ। युवा जनहित क्लबको आयोजनामा बैशाख १६ गतेदेखि २३ गतेसम्म सञ्चालन हुने प्रतियोगिताबारे बुधबार धनगढीमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमार्फत विस्तृत जानकारी दिइएको हो।
विगतका वर्षहरूमा जस्तै यसपटक पनि प्रतियोगिताले खेलकुद र संस्कृतिलाई एउटै मञ्चमा उभ्याउने प्रयासलाई निरन्तरता दिएको छ। कुल १६ वटा टिम सहभागी हुने फुटबल प्रतियोगितामा विजेताले १ लाख रुपैयाँ नगदसहित ट्रफी र प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नेछन् भने उपविजेतालाई ५० हजार रुपैयाँ पुरस्कार प्रदान गरिनेछ। प्रतिस्पर्धात्मक खेलसँगै खेलाडीहरूमा अनुशासन, सहकार्य र खेलभावनाको विकास हुने विश्वास आयोजकले लिएको छ।
प्रतियोगिताको मुख्य प्रायोजकका रूपमा निसर्ग हस्पिटल एण्ड रिसर्च सेन्टर, धनगढी जोडिएको छ भने कैलारी गाउँपालिका मुख्य प्रवर्द्धकका रूपमा सक्रिय देखिएको छ। स्थानीय संघसंस्था, व्यवसायी तथा समुदायको सहकार्यले कार्यक्रमलाई अझ व्यापक र प्रभावकारी बनाएको आयोजकको भनाइ छ। यसले स्थानीयस्तरमै खेलकुद गतिविधि प्रवर्द्धन गर्न सहयोग पुर्याउनुका साथै ग्रामीण क्षेत्रमा प्रतिभा पहिचान गर्ने अवसर पनि सिर्जना गरेको छ।
आयोजक क्लबका अध्यक्ष साँधुराम चौधरीका अनुसार “बड्का भजहर कप” केवल खेलकुद प्रतियोगिता मात्र नभई सांस्कृतिक संरक्षणको साझा अभियान हो। उनले भने, “भजहर पर्वसँग जोडेर आयोजना गरिने यो प्रतियोगिताले युवापुस्तालाई आफ्नो पहिचान र परम्परासँग जोड्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। खेलकुदमार्फत समाजमा सकारात्मक ऊर्जा फैलाउने र संस्कृतिलाई जोगाउने हाम्रो उद्देश्य हो।”
यस वर्ष प्रतियोगितालाई अझ समावेशी बनाउँदै फुटबलसँगै थारु समुदायका परम्परागत खेलहरूलाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ। महिलाहरूका लागि ‘छुर’, ‘डेल्वा दौड’, ‘टाँरा चिरौवर’ जस्ता खेलहरू आयोजना गरिने छन् भने पुरुषतर्फ ‘डेगा दौड’ र सामूहिक रूपमा ‘कबड्डी’ प्रतियोगिता पनि समावेश गरिएको छ। यी खेलहरूले परम्परागत जीवनशैली र सामाजिक सम्बन्धलाई अझ मजबुत बनाउने विश्वास गरिएको छ।
सांस्कृतिक पक्षलाई थप आकर्षक बनाउन ‘कुइली दिदी’ लगायतका मौलिक प्रस्तुति, लोकनृत्य तथा गीतहरूले कार्यक्रमलाई उत्सवमय बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। यस्ता प्रस्तुतीहरूले नयाँ पुस्तालाई आफ्ना मौलिक कला–संस्कृतिसँग परिचित गराउनुका साथै संरक्षणप्रति जिम्मेवार बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।
भजहर पर्व थारु समुदायमा गहिरो धार्मिक तथा सांस्कृतिक आस्थासँग जोडिएको छ। गाउँभन्दा केही टाढा, रुखको छहारीमुनि सामूहिक रूपमा पूजा गर्ने परम्परा रहेको यस पर्वमा गुरुवाले गाउँमा रोगव्याधि नफैलियोस्, बालबालिका स्वस्थ रहून्, पशुचौपाया सुरक्षित रहून् र खेतीपातीमा समृद्धि आओस् भनी कामना गर्ने चलन छ। यही आस्था र विश्वासलाई निरन्तरता दिन “बड्का भजहर कप” महत्वपूर्ण माध्यम बन्दै गएको छ।
समग्रमा, “निसर्ग हस्पिटल बड्का भजहर कप” ले खेलकुद र संस्कृतिको सन्तुलित संयोजनमार्फत सामाजिक सद्भाव, एकता र पहिचान जोगाउने दिशामा उदाहरणीय भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ। स्थानीयस्तरमा सुरु भएको यो पहल विस्तारै क्षेत्रीय आकर्षणको केन्द्र बन्दै गएको छ, जसले ग्रामीण भेगको विकास, युवा सशक्तीकरण र सांस्कृतिक संरक्षणमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।
