हेमा भट्ट, बैशाख ९
कञ्चनपुर — आफ्ना दीर्घकालीन मागहरू सम्बोधन नभएको भन्दै आरक्ष पीडितहरूले विरोधको स्वर थप कडा बनाएका छन्। वर्षौंदेखि न्यायको पर्खाइमा रहेका पीडितहरूले यसपटक नाङ्गो प्रदर्शन गर्दै सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका हुन्।
आरक्ष पीडित जिल्ला संघर्ष समितिको अगुवाइमा गरिएको उक्त प्रदर्शनमा सहभागीहरूले कपडा त्यागेर सडकमा उत्रिँदै आफ्नो पीडा र आक्रोश सार्वजनिक गरेका थिए। उनीहरूको भनाइमा पटक–पटक शान्तिपूर्ण आन्दोलन गर्दा पनि राज्यबाट कुनै ठोस प्रतिक्रिया नआएपछि बाध्य भएर यस्तो चरम कदम चाल्नुपरेको हो।
प्रदर्शनकारीहरूले “हामीसँग गुमाउन केही बाँकी छैन”, “भूमि देऊ, अधिकार देऊ” जस्ता नारासहित आफ्ना मागहरू दोहोर्याएका थिए। उनीहरूले न्यूनतम १० कट्टा जमिन उपलब्ध गराउनुपर्ने, २४ वर्षको क्षतिपूर्ति दिनुपर्ने, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा निःशुल्क गर्नुपर्ने, तथा आफूहरूलाई द्वन्द्व पीडित सरह मान्यता दिनुपर्ने माग पुनः उठाएका छन्।
संघर्ष समितिका एक प्रतिनिधिले भने, “हामीले लामो समयसम्म संयमित र शान्तिपूर्ण तरिकाले आफ्ना कुरा राख्यौं। तर, जब राज्यले सुन्ने प्रयास गरेन, तब हाम्रो पीडा देखाउने अर्को उपाय बाँकी रहेन।”
आरक्ष विस्तारका कारण विस्थापित परिवारहरू दशकौँदेखि भूमिहीनता, आर्थिक अभाव र सामाजिक असुरक्षाको सामना गर्दै आएका छन्। उनीहरूको जीवनयापन कठिन बन्दै जाँदा राज्यको उदासीनताप्रति असन्तुष्टि पनि बढ्दै गएको देखिन्छ।
नाङ्गो प्रदर्शन जस्तो संवेदनशील र असामान्य विरोधले स्थानीय स्तरदेखि राष्ट्रिय तहसम्म बहस सिर्जना गरेको छ। कतिपयले यसलाई पीडितहरूको चरम निराशा र पीडाको अभिव्यक्ति भनेका छन् भने केहीले यस्तो प्रदर्शनले सामाजिक मर्यादामा असर पार्ने टिप्पणी पनि गरेका छन्।
यस घटनापछि सम्बन्धित निकायहरू थप गम्भीर बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। नागरिक समाज, मानवअधिकारकर्मी तथा सरोकारवालाहरूले तत्काल संवादको वातावरण सिर्जना गरी समस्याको दीर्घकालीन समाधान खोज्न आग्रह गरेका छन्।
समग्रमा, आरक्ष पीडितहरूको नाङ्गो प्रदर्शन केवल विरोधको स्वर मात्र नभई वर्षौंदेखि थलिएको पीडाको कठोर अभिव्यक्ति हो। अब राज्यले यसलाई गम्भीर रूपमा लिँदै छिटो र प्रभावकारी पहल गर्ने हो भने समाधानतर्फ ठोस कदम चालिने विश्वास गर्न सकिन्छ।
