हेमा भट्ट
कञ्चनपुर, वैशाख १२ – शिक्षा क्षेत्रको गुणस्तरीय रूपान्तरणलाई केन्द्रमा राख्दै कञ्चनपुरस्थित वीणा माध्यमिक विद्यालयमा दुई दिने विद्यालय सुधार योजना (School Improvement Plan – SIP) निर्माण कार्यशाला सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ। TECSES परियोजनाको आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोगमा वैशाख १० र ११ गते सञ्चालन गरिएको उक्त कार्यशालाले विद्यालयको समग्र विकासका लागि स्पष्ट, ठोस र व्यवहारिक मार्गचित्र तयार गरेको छ।
कार्यशालाले विद्यालयको वर्तमान अवस्था, विद्यमान चुनौती र उपलब्ध सम्भावनाको गहिरो विश्लेषण गर्दै दीर्घकालीन सुधार रणनीतिहरू तय गरेको छ। शैक्षिक गुणस्तर अभिवृद्धि, विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धि सुधार, भौतिक पूर्वाधार सुदृढीकरण, प्रभावकारी प्रशासनिक व्यवस्थापन तथा समावेशी र उत्तरदायी शिक्षण प्रणाली विकासका विषयमा विस्तृत छलफल गरिएको थियो। सहभागीहरूले विद्यालय सुधार केवल नीतिगत दस्तावेजमा सीमित नराखी व्यवहारमा उतार्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए।
कार्यशालामा शिक्षक, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, शिक्षक–अभिभावक संघ, स्थानीय जनप्रतिनिधि तथा अन्य सरोकारवालाहरूको सक्रिय र उत्साहजनक सहभागिता रहेको थियो। उनीहरूको सामूहिक अनुभव, सुझाव र प्रतिबद्धताले योजना निर्माण प्रक्रियालाई थप सशक्त, यथार्थपरक र कार्यान्वयनयोग्य बनाएको आयोजकले जनाएको छ। सहभागीहरूले वीणा माध्यमिक विद्यालयलाई आगामी दिनमा उत्कृष्ट शैक्षिक केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने साझा प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए।
TECSES परियोजनाको प्राविधिक सहजीकरण कार्यशालाको मुख्य आकर्षणको रूपमा रहेको थियो। परियोजनाले विद्यालयका समस्या पहिचान, कारण विश्लेषण तथा समाधानमुखी रणनीति निर्माणमा महत्वपूर्ण सहयोग पुर्याएको थियो। विशेषगरी विद्यार्थी केन्द्रित शिक्षण विधि, नियमित अनुगमन तथा मूल्याङ्कन प्रणाली, स्रोत व्यवस्थापन र संस्थागत सुदृढीकरणका विषयमा स्पष्ट कार्ययोजना तयार गरिएको छ।
कार्यक्रमका प्रशिक्षकहरू रामदास चौधरी, मनोज भण्डारी र तृप्ती चौधरीले विद्यालय सुधार योजना निर्माणका विभिन्न चरण, प्रभावकारी कार्यान्वयनका उपाय तथा परिणाममुखी मूल्याङ्कन प्रणालीबारे व्यावहारिक ज्ञान प्रदान गरेका थिए। उनीहरूको सहजीकरणले सहभागीहरूलाई योजना निर्माण मात्र होइन, त्यसको व्यवहारिक कार्यान्वयनमा पनि सक्षम बनाएको विद्यालय प्रशासनले जनाएको छ।
विद्यालय प्रशासनले TECSES परियोजनाप्रति आभार व्यक्त गर्दै कार्यशालालाई सफल बनाउन सहयोग गर्ने सम्पूर्ण सरोकारवालाहरूलाई धन्यवाद ज्ञापन गरेको छ। प्रशासनका अनुसार, अब तयार गरिएको विद्यालय सुधार योजना कार्यान्वयनको चरणमा प्रवेश गर्ने तयारी भइरहेको छ र त्यसका लागि आवश्यक स्रोत परिचालन तथा समन्वय प्रक्रिया अघि बढाइनेछ।
विद्यालयले योजनाको प्रभावकारी कार्यान्वयनमार्फत विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धिमा उल्लेखनीय सुधार, सकारात्मक र सुरक्षित विद्यालय वातावरण निर्माण तथा संस्थागत क्षमता अभिवृद्धि गर्ने लक्ष्य लिएको छ। यसले दीर्घकालीन रूपमा विद्यालयलाई प्रतिस्पर्धी र नमूना शैक्षिक संस्थाका रूपमा स्थापित गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
सरोकारवालाहरूले यस कार्यशालालाई साधारण कार्यक्रमको रूपमा नभई विद्यालय सुधारको दीर्घकालीन रूपान्तरणको ऐतिहासिक सुरुवातका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनीहरूले निरन्तर सहकार्य, पारदर्शिता र सहभागितामूलक अभ्यासलाई प्राथमिकतामा राख्दै योजना कार्यान्वयनमा जुट्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
वीणा माध्यमिक विद्यालयमा सम्पन्न यस कार्यशालाले स्थानीय स्तरमै गुणस्तरीय शिक्षाको आधार निर्माण गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ। यस्ता पहलहरूले विद्यालय सुधारको अभियानलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने विश्वास गरिएको छ।
