कृष्ण केसी,असोज २८, राप्ती बाँके-बाँकेको राप्ती सोनारी गाउँपालिका-६, पनेरियामा अटोको ठक्करबाट पाँच वर्षीय बालक शिवम थारूको मृत्यु भएपछि शोकमा डुबेको परिवारले चालकलाई कडा कानुनी कारबाही गर्न र पीडित परिवारलाई उचित क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन माग गरेको छ। परिवारमा छोराको जन्मदिन मनाउने तयारी र खुसीको वातावरण हुनुपर्ने बेला असोज २७ गते साँझ आएको दुःखद खबरले सिंगो परिवारलाई असह्य पीडामा डुबाएको छ। अझ विडम्बना, असोज २८ गते शिवमको जन्मदिन थियो, तर जन्मदिनको खुसी मनाउने दिन परिवारले छोराको सम्झनामा आँसु बगाउनुपरेको छ।
प्राप्त विवरणअनुसार, नेपालगन्जबाट नरैनापुरतर्फ जाँदै गरेको अटोले २०८३ असोज २७ गते साँझ राप्ती सोनारी-६, पनेरियामा बालक शिवमलाई ठक्कर दिएको थियो। दुर्घटनामा गम्भीर घाइते भएका उनलाई उपचारका लागि सञ्जीवनी कलेज अफ मेडिकल साइन्सेज पुर्याइएको थियो। तर, उपचारकै क्रममा साँझ करिब ६:४० बजे उनको मृत्यु भएको विवरणमा उल्लेख छ।
जुन घरमा जन्मदिनको खुसी छाउनुपर्ने थियो, त्यही घरमा शोकको अँध्यारो छायो। पाँच वर्षको कलिलो उमेर, जीवनका अनगिन्ती सम्भावना र भविष्यका सुन्दर सपनाहरू बोकेको बालकको असामयिक मृत्युले परिवारमाथि अपूरणीय क्षति पुर्याएको छ। जन्मदिनको दिन छोरालाई शुभकामना दिने, माया गर्ने र खुसी साट्ने सपना बोकेका अभिभावकका लागि यो पीडा शब्दमा व्यक्त गर्न कठिन छ। बालकको मृत्युले उठाएको प्रश्न केवल एउटा परिवारको पीडामा सीमित छैन, यो सडक सुरक्षा, चालकको जिम्मेवारी र सवारी दुर्घटनापछि न्याय सुनिश्चित गर्ने राज्यको दायित्वसँग पनि जोडिएको छ।
घटनापछि पीडित परिवारले अटो चालकलाई तत्काल नियन्त्रणमा लिई निष्पक्ष अनुसन्धान गर्न, प्रचलित कानुनअनुसार कडा कारबाही गर्न, घटनामा संलग्न सवारीसाधन नियन्त्रणमा लिएर आवश्यक अनुसन्धान गर्न तथा चालकको अनुमतिपत्रबारे कानुनबमोजिम निर्णय गर्न माग गरेको छ। परिवारले सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐन, २०४९ को दफा १६१(२) बमोजिम अधिकतम १० वर्ष कैद सजाय हुनुपर्ने मागसमेत अघि सारेको छ। साथै, पीडित परिवारलाई २५ लाख रुपैयाँ क्षतिपूर्ति तथा आवश्यक राहत उपलब्ध गराउन सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गरिएको छ।
यद्यपि, चालकको दोष, घटनाको वास्तविक कारण, लागू हुने कानुनी व्यवस्था र सजायको अन्तिम निर्धारण निष्पक्ष अनुसन्धान तथा न्यायिक प्रक्रियाबाट पुष्टि हुनुपर्ने विषय हुन्। परिवारले माग गरेको सजाय र क्षतिपूर्ति स्वतः अन्तिम कानुनी निर्णय भने होइन।
अब प्रश्न उठ्छ-सडकमा बालबालिकाको सुरक्षाको जिम्मा कसले लिने? सवारी चलाउँदा अपनाउनुपर्ने सावधानी, गति नियन्त्रण, सडकमा रहेका बालबालिकाप्रति विशेष सतर्कता र दुर्घटना रोक्न आवश्यक जिम्मेवारीलाई बेवास्ता गर्दा यस्ता दुःखद घटना दोहोरिन सक्छन्। त्यसैले घटनाको निष्पक्ष छानबिन, प्रमाणका आधारमा दोषी ठहरिने व्यक्तिमाथि कानुनी कारबाही र पीडित परिवारले कानुनबमोजिम पाउनुपर्ने क्षतिपूर्तिको सुनिश्चितता आवश्यक छ।
सम्बन्धित प्रहरी तथा प्रशासनले घटनाको सत्यतथ्य सार्वजनिक गर्दै अनुसन्धान र कानुनी कारबाहीको अवस्थाबारे जानकारी दिनुपर्ने देखिन्छ। एउटा कलिलो जीवन गुमिसकेको छ; अब पीडित परिवारले न्यायको अनुभूति गर्न पाउनुपर्छ र यस्ता दुर्घटना दोहोरिन नदिन प्रभावकारी कदम चालिनुपर्छ।
जन्मदिनको अघिल्लो साँझ निभेको शिवमको जीवनले एउटा परिवारको खुसी खोसेको छ। अब उनको परिवारको आँसु, पीडा र न्यायको मागलाई बेवास्ता नगरियोस्।
