हेमा भट्ट, चैत २७
कैलालीको धनगढीमा स्थापित ज्योति ब्याग उद्योग यतिबेला स्थानीय उत्पादन, सीप विकास र महिला सशक्तीकरणको एक सशक्त उदाहरणीय सामाजिक उद्यमका रूपमा तीव्र रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ। प्रो. चुलिराम चौधरीको नेतृत्वमा सञ्चालन भइरहेको यस उद्योगले गुणस्तरीय, टिकाउ तथा आकर्षक डिजाइनका ब्याग उत्पादन गर्दै बजारमा आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाउन सफल भएको छ।
“स्थानीय स्रोत, स्थानीय सीप र स्थानीय रोजगारी” भन्ने मूल मन्त्रलाई आत्मसात गर्दै अगाडि बढिरहेको यस उद्योगले ग्राहकको आवश्यकता अनुसार अर्डर बेसमा विभिन्न प्रकारका ब्याग (झोला) उत्पादन गर्दै आएको छ। विद्यालय, संघ–संस्था, सामुदायिक समूह तथा व्यक्तिगत प्रयोगका लागि आवश्यक ब्यागहरू विशेष डिजाइन र मागअनुसार निर्माण गरिने भएकाले ग्राहक सन्तुष्टि उच्च रहेको उद्योगले जनाएको छ।
उद्योगले होलसेल तथा खुद्रा दुवै मूल्यमा आफ्ना उत्पादन उपलब्ध गराउँदै आएको छ। सस्तो मूल्यमा गुणस्तरीय सामग्री उपलब्ध गराउने नीतिका कारण उपभोक्तामाझ यसको माग दिनानुदिन बढ्दै गएको छ। समयमै डेलिभरी, मजबुत फिनिसिङ र ग्राहक–मैत्री सेवा शैलीले उद्योगलाई छोटो समयमा नै लोकप्रिय बनाउन सफल भएको देखिन्छ।
यस उद्योगको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष भनेको सीप विकास र रोजगारी सिर्जना हो। कैलाली र कञ्चनपुरका विभिन्न स्थानीय तहमा अर्डर अनुसार तालिम कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको यस उद्योगले हालसम्म करिब ७ जना महिलालाई प्रत्यक्ष रोजगारी प्रदान गरेको छ। यसले महिलाहरूलाई आर्थिक रूपमा आत्मनिर्भर बनाउने मात्र होइन, उनीहरूको सामाजिक सशक्तीकरणमा पनि महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ।
उद्योग प्रमुख प्रो. चुलीराम चौधरीका अनुसार उद्योगको उद्देश्य केवल व्यापारिक लाभमा सीमित नरही स्थानीय स्तरमै सीप विकास गर्दै दीगो रोजगारी सिर्जना गर्नु हो। उनले भने, “हाम्रो लक्ष्य केवल व्यापार मात्र होइन, स्थानीय स्तरमै सीप विकास गर्दै रोजगारी सिर्जना गर्नु पनि हो। हामी अझ धेरै महिलालाई तालिम दिएर आत्मनिर्भर बनाउने योजनामा छौं।”
उनका अनुसार हाल कञ्चनपुरको लालझाडी गाउँपालिका–१ मा समेत तालिम सञ्चालन गरिएको छ। उत्पादन क्षमतालाई विस्तार गर्दै सुदूरपश्चिममै ठूलो तथा नमूना उद्यमका रूपमा स्थापित गर्ने दीर्घकालीन लक्ष्य रहेको उनले जानकारी दिए।
स्थानीय उत्पादनको प्रवर्द्धन, महिला सशक्तीकरण र गुणस्तरीय सेवाको संयोजनले ज्योति ब्याग उद्योगलाई एक सफल सामाजिक उद्यमको रूपमा स्थापित गरिरहेको छ। सस्तो, टिकाउ र आकर्षक डिजाइनका ब्याग उत्पादन गर्दै आएको यस उद्योगले आगामी दिनमा बजार विस्तारसँगै थप रोजगारी सिर्जना गर्ने लक्ष्य लिएको छ।
धनगढीबाट सुरु भएको यो सकारात्मक पहल अहिले सुदूरपश्चिमकै लागि प्रेरणाको स्रोत बन्दै गएको छ—जहाँ उत्पादन मात्र होइन, अवसर पनि निर्माण भइरहेका छन्।
