हेमा भट्ट | जेठ १२, कैलाली
कैलाली जिल्लाको प्रसिद्ध धार्मिक आस्थाको केन्द्र बेहडा बाबा मन्दिरमा आज लागेको वार्षिक गंगा दशहरा मेलाले सुदूरपश्चिमको धार्मिक, सांस्कृतिक र आर्थिक जीवनमा नयाँ उत्साह थपेको छ। धार्मिक विश्वास, सांस्कृतिक परम्परा, सामाजिक सद्भाव र धार्मिक पर्यटनको अनुपम संगम बनेको यस मेलामा हजारौं श्रद्धालुहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति देखिएको छ।
बिहान सबेरैदेखि नै मन्दिर परिसर भक्तजनको घुइँचोले भरिएको थियो। धूप, बत्ती, फूल, प्रसाद र पूजा सामग्री बोकेर आएका श्रद्धालुहरू लामो लाइनमा बसेर बेहडा बाबाको दर्शन गर्दै परिवारको सुख, शान्ति, स्वास्थ्य र समृद्धिको कामना गर्दै पूजा–अर्चनामा सहभागी भए। कतिपय भक्तजनले वर्षौंदेखिको भाकल पूरा गर्न विशेष पूजा गरे भने धेरैले परिवारसहित सामूहिक दर्शन गरेका थिए।
मेलामा नेपालका कैलाली, कञ्चनपुर, डोटी, अछाम, डडेल्धुरा, बैतडीलगायत जिल्लाका साथै भारतका उत्तराखण्ड, उत्तर प्रदेश र सीमावर्ती क्षेत्रबाट समेत हजारौं श्रद्धालु सहभागी भएका छन्। यसले नेपाल–भारतबीचको धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्धलाई अझ मजबुत बनाएको स्थानीयको भनाइ छ।
एक भारतीय श्रद्धालुले भने, “हरेक वर्ष यहाँ आउँछौं, बेहडा बाबाको दर्शनले मनमा अद्भुत शान्ति मिल्छ।”
तर भक्तजनहरूले धार्मिक यात्राको क्रममा अव्यवस्थित यातायात सेवा र अत्यधिक भाडा असुलीप्रति गुनासो पनि गरेका छन्। पाँच वर्षका बालबालिकासमेतबाट पूरा भाडा लिने गरिएको भन्दै उनीहरूले नियन्त्रणको माग गरेका छन्।
मेलामा सहभागी मूल पुजारी ओमप्रकाश जोशीले धार्मिक पर्यटन विकासका लागि पूर्वाधार अत्यावश्यक रहेको बताए। उनका अनुसार शिवगंगा नदीमा स्थायी पुल, मन्दिरसम्म कालोपत्रे सडक र व्यवस्थित धर्मशालाको अभावले श्रद्धालुहरूलाई कठिनाइ भइरहेको छ।
उनले भने, “बेहडा बाबा केवल स्थानीय धार्मिक स्थल होइन, नेपाल–भारतका हजारौं श्रद्धालुको आस्थाको केन्द्र हो। पूर्वाधार विकास भएमा धार्मिक पर्यटन अझ फस्टाउनेछ।”
मेलामा धार्मिक गतिविधिसँगै देउडा, भजनकीर्तन, लोकगीत तथा सांस्कृतिक प्रस्तुति पनि दिनभर आकर्षण बने। परम्परागत पहिरनमा सजिएका महिला तथा युवाहरूको सहभागिताले मेला अझ जीवन्त बनेको थियो।
व्यापारिक गतिविधिले पनि मेला क्षेत्रलाई आर्थिक केन्द्र बनाएको छ। सयौं अस्थायी पसलमार्फत कपडा, मिठाई, धार्मिक सामग्री, खेलौना तथा स्थानीय उत्पादनको राम्रो कारोबार भएको छ। स्थानीय व्यापारीहरूका अनुसार यही आम्दानीले वर्षभरिको आर्थिक आधार मजबुत बनाउने गरेको छ।
बालबालिकाका लागि पिङ, चर्खा र ट्राम्पोलिन जस्ता मनोरञ्जनका साधनहरूले मेलालाई पारिवारिक उत्सवको रूप दिएको छ भने युवाहरू सामाजिक सञ्जालमा मेला दृश्य साझा गर्न व्यस्त देखिएका छन्।
सुरक्षाका लागि नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, ट्राफिक प्रहरी तथा स्वयंसेवक परिचालन गरिएको छ। भीड नियन्त्रण, पार्किङ व्यवस्थापन, हराएका व्यक्तिको खोजी तथा आकस्मिक सेवाका लागि सहायता कक्ष पनि स्थापना गरिएको छ।
स्थानीय तह, संघसंस्था र युवा क्लबहरूको सहकार्यमा सरसफाइ अभियान सञ्चालन गरिएको छ भने स्वास्थ्य शिविर, खानेपानी र फोहोर व्यवस्थापनलाई पनि प्राथमिकता दिइएको छ।
स्थानीय बासिन्दाका अनुसार बेहडा बाबा मेला केवल धार्मिक आस्थाको केन्द्र मात्र नभई सुदूरपश्चिमको कला, संस्कृति, पर्यटन र अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने महत्वपूर्ण माध्यम बनेको छ।
साँझ पर्नासाथ मन्दिर परिसर झिलिमिली बत्तीले झनै मनमोहक बनेको थियो। भक्तजनहरूको भीड रातिसम्म जारी रहने भएकाले मेला अझ भव्य र उत्साहपूर्ण हुने अपेक्षा गरिएको छ।
