हेमा भट्ट, भदौ १०
धनगढी – वन, वन्यजन्तु तथा प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणमा अग्रपंक्तिमा खटिँदै आएका सुदूरपश्चिम प्रदेशका पाँच जिल्लाका वनरक्षक कर्मचारीहरू तहगत वृत्ति विकासको व्यवस्था गर्नुपर्ने मागसहित प्रदेश मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय अगाडि शान्तिपूर्ण आन्दोलनमा उत्रिएका छन्।
वनरक्षक कर्मचारीहरूले आफ्नो तहगत वृत्ति विकासको माग आजको मात्र नभई लामो समयदेखिको विषय भएको बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार करिब आठ महिनादेखि माग सम्बोधन हुने अपेक्षामा प्रतिक्षा गर्दा पनि अहिलेसम्म ठोस सुनुवाइ हुन सकेको छैन। पटक-पटक सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराउँदा पनि माग कार्यान्वयनको स्पष्ट आधार नदेखिएपछि बाध्य भएर शान्तिपूर्ण आन्दोलनमा आउनुपरेको उनीहरूको भनाइ छ।
लामो समयदेखि जोखिम मोलेर वन क्षेत्रको सुरक्षा, वन्यजन्तुको संरक्षण, अवैध गतिविधि नियन्त्रण तथा प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणमा खटिँदै आएका वनरक्षकहरूले आफ्नो अनुभव, योगदान र जिम्मेवारीको उचित मूल्यांकन गर्दै स्पष्ट र न्यायोचित तहगत वृत्ति विकासको व्यवस्था गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।
आन्दोलनकारी वनरक्षकहरूले संरक्षणको जिम्मेवारी प्रभावकारी बनाउन कर्मचारीको मनोबल उच्च राख्नुपर्ने भन्दै पेशागत अधिकार, सेवा-सुविधा, वृत्ति विकास र सम्मान सुनिश्चित गर्न राज्यको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। उनीहरूले आफ्ना माग तत्काल सम्बोधन गर्न सम्बन्धित निकायसँग संवाद र वार्तामार्फत समाधान खोज्न आग्रह गरेका छन्।
यसैबीच मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयका सचिवालय पक्षले वनरक्षक कर्मचारीहरूले उठाएका विषयलाई जायज रूपमा लिएको जनाएको छ। सचिवालयका अनुसार संविधान तथा प्रचलित कानुनी व्यवस्थालाई आधार बनाएर राज्यले गर्नुपर्ने र कर्मचारीको हितमा गर्न सकिने जिम्मेवारी पूरा गर्ने प्रयास गरिनेछ।
सचिवालय पक्षले कर्मचारीका समस्या कर्मचारी स्वयंले पनि बुझ्ने भएकाले माग समाधानका लागि आन्दोलनलाई मात्र माध्यम बनाउनुभन्दा संवाद र सहमतिबाट निकास खोज्न सकिने धारणा राखेको छ। वार्ता र समन्वयमार्फत सकारात्मक वातावरण निर्माण गर्दै समस्या समाधान गर्न सकिनेमा जोड दिइएको छ।
तर वनरक्षक कर्मचारीहरूले आफूहरू संवाद र सहमतिका लागि तयार हुँदाहुँदै पनि आठ महिनासम्म प्रतिक्षा गर्दा समेत सुनुवाइ नभएपछि आन्दोलन गर्नुपर्ने अवस्था आएको बताएका छन्। उनीहरूले आफ्नो मागलाई बेवास्ता गरिए आन्दोलनको स्वरूप थप सशक्त बनाउने चेतावनीसमेत दिएका छन्।
वनरक्षक कर्मचारीहरूको भनाइमा माग सम्बोधन नभए आगामी दिनमा फरक चरणको आन्दोलनमा जाने तयारी छ। उनीहरूले आफूहरूको मागलाई सामान्य कर्मचारीको सेवा-सुविधाको विषय मात्र नभई वन संरक्षणमा प्रत्यक्ष खटिने जनशक्तिको मनोबल, सम्मान र पेशागत भविष्यसँग जोडिएको विषयका रूपमा लिन आग्रह गरेका छन्।
आन्दोलनकारीहरूले आन्दोलन पूर्णरूपमा शान्तिपूर्ण रहेको स्पष्ट पार्दै राज्य पक्षबाट सकारात्मक पहल भए आफूहरू वार्ताबाट समाधान खोज्न तयार रहेको बताएका छन्। उनीहरूले अनावश्यक टकराव सिर्जना गर्नु आफ्नो उद्देश्य नभएको भन्दै समयमै संवाद र ठोस निर्णयबाट समस्या समाधान गर्न सरकारसँग आग्रह गरेका छन्।
सम्बन्धित पक्षले आन्दोलनले सेवाप्रवाह र संस्थागत छविमा नकारात्मक प्रभाव पर्न सक्ने भएकाले समस्या समाधानका लागि संवादको माध्यमलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्ने जनाएको छ। वनरक्षक कर्मचारीहरूले पनि आन्दोलन लम्ब्याउनेभन्दा माग सम्बोधन गरेर नियमित रूपमा संरक्षणको जिम्मेवारीमा फर्कन आफूहरू इच्छुक रहेको बताएका छन्।
वनरक्षक कर्मचारीहरूका अनुसार वन, वन्यजन्तु र प्रकृति संरक्षणको जिम्मेवारी पूरा गर्ने कर्मचारीलाई सुरक्षित, सम्मानित र उत्प्रेरित बनाउन तहगत वृत्ति विकासको स्पष्ट व्यवस्था आवश्यक छ। उनीहरूले वृत्ति विकासलाई केवल व्यक्तिगत सुविधा नभई संरक्षण कार्यलाई प्रभावकारी बनाउने आधारका रूपमा लिन आग्रह गरेका छन्।
वनरक्षकहरूको स्पष्ट सन्देश छ- वन, वन्यजन्तु र प्रकृतिको संरक्षण हाम्रो कर्तव्य हो भने त्यसका लागि जोखिम मोलेर खटिने वनरक्षक कर्मचारीको अधिकार, सम्मान र वृत्ति विकास सुनिश्चित गर्नु राज्यको जिम्मेवारी हो।
आठ महिनादेखिको प्रतिक्षापछि सुरु भएको आन्दोलनलाई समयमै संवाद र ठोस निर्णयमार्फत सम्बोधन गर्न सके समस्या समाधान हुने र कर्मचारीको मनोबलसमेत उच्च रहने वनरक्षकहरूको अपेक्षा छ। माग सम्बोधन नभए भने आन्दोलनलाई थप चरणमा लैजाने उनीहरूको चेतावनी छ।
